25 χρόνια συμπληρώνονται από την κυκλοφορία του Toxicity, του εμβληματικού δεύτερου άλμπουμ των System of a Down, ενός δίσκου που μέσα σε μόλις 44 λεπτά κατάφερε να συνδυάσει metal, alternative rock, punk, progressive στοιχεία, αρμενικές μουσικές επιρροές και κοινωνικοπολιτικό στίχο.
Στις 4 Σεπτεμβρίου 2001, οι System of a Down κυκλοφόρησαν το Toxicity μέσω των American Recordings και Columbia Records. Είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, ο δίσκος εξακολουθεί να ακούγεται τόσο άμεσος και επιθετικός όσο την πρώτη ημέρα.
Και ίσως αυτό είναι το μεγαλύτερο επίτευγμά του: το Toxicity δεν έμεινε απλώς ως ένα από τα σημαντικότερα metal albums των αρχών των 00s. Έγινε σημείο αναφοράς για μια ολόκληρη γενιά.
Ένα άλμπουμ που ήρθε την κατάλληλη στιγμή
Οι System of a Down είχαν ήδη δημιουργήσει θόρυβο με το ομώνυμο ντεμπούτο τους το 1998. Το Toxicity, όμως, ήταν το άλμπουμ που τους μετέτρεψε από ένα ιδιαίτερο συγκρότημα της alternative metal σκηνής σε παγκόσμιο φαινόμενο.
Παραγωγός ήταν ο Rick Rubin, ενώ η μπάντα αποτελούνταν από τους Serj Tankian, Daron Malakian, Shavo Odadjian και John Dolmayan.
Το αποτέλεσμα ήταν ένας δίσκος που αρνιόταν να χωρέσει σε μία μόνο κατηγορία.
Οι κιθάρες μπορούσαν μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να περάσουν από βίαια riffs σε μελωδικά περάσματα, ο Tankian εναλλασσόταν ανάμεσα σε ψίθυρο, μελωδικό τραγούδι και σχεδόν παραληρηματικές κραυγές, ενώ οι στίχοι κινούνταν από την πολιτική και κοινωνική κριτική μέχρι την προσωπική αποξένωση και τον παραλογισμό.
Από το «Prison Song» στο «Aerials»
Το Toxicity ανοίγει με το “Prison Song”, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα της πολιτικοποιημένης πλευράς των System of a Down.
Ακολουθούν τα “Needles”, “Deer Dance”, “Jet Pilot” και “X”, πριν φτάσουμε σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα τραγούδια ολόκληρης της δεκαετίας:
“Chop Suey!”
Το πρώτο single του άλμπουμ έγινε παγκόσμιο hit και εξελίχθηκε σε ένα από τα signature songs της μπάντας.
Το ιδιαίτερο με το “Chop Suey!” είναι ότι μέσα σε περίπου τρεισήμισι λεπτά χωράει σχεδόν όλη τη φιλοσοφία των System of a Down: απόλυτη ένταση, απότομες αλλαγές ρυθμού, μελωδία, επιθετικότητα και στίχους που αφήνουν χώρο για πολλαπλές ερμηνείες.
Το τραγούδι έφτασε στο Νο. 76 του Billboard Hot 100 στις ΗΠΑ, ενώ η πορεία του επηρεάστηκε και από το κλίμα που διαμορφώθηκε μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.
Και φυσικά, το “Chop Suey!” δεν χρειάστηκε να φτάσει στην κορυφή του συγκεκριμένου chart για να γίνει τεράστια επιτυχία. Η θέση του στην ιστορία του rock είχε ήδη εξασφαλιστεί.
“Toxicity”: το τραγούδι-σύμβολο
Το ομώνυμο κομμάτι είναι ίσως η καλύτερη συμπύκνωση του ήχου των System of a Down.
Το “Toxicity” συνδυάζει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά riffs του συγκροτήματος με μελωδικά φωνητικά και μια ατμόσφαιρα που γίνεται όλο και πιο έντονη όσο προχωρά το τραγούδι.
Δεν είναι τυχαίο ότι, ακόμη και 25 χρόνια μετά, παραμένει ένα από τα τραγούδια που ταυτίζονται περισσότερο με το συγκρότημα.
“Aerials” — η άλλη πλευρά των System of a Down
Αν το “Chop Suey!” αντιπροσωπεύει την εκρηκτική πλευρά του Toxicity, το “Aerials” δείχνει πόσο μελωδικοί μπορούσαν να γίνουν οι System of a Down.
Το τραγούδι κλείνει τον βασικό κορμό του άλμπουμ και εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της μπάντας. Έφτασε στο Νο. 55 του Billboard Hot 100 και στο Νο. 1 των Alternative Songs και Mainstream Rock Songs.
Η συνύπαρξη τραγουδιών όπως τα “Prison Song”, “Chop Suey!”, “Toxicity” και “Aerials” στον ίδιο δίσκο είναι ίσως αυτό που κάνει το άλμπουμ τόσο ξεχωριστό.
Το Toxicity δεν ήταν απλώς επιτυχία
Η εμπορική πορεία του δίσκου ήταν εντυπωσιακή.
Το Toxicity έκανε ντεμπούτο στο Νο. 1 του Billboard 200, πουλώντας περίπου 220.000 αντίτυπα την πρώτη εβδομάδα στις ΗΠΑ.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο έφτασε μέχρι το Νο. 13 του Official Albums Chart.
Στις ΗΠΑ έχει πλέον πιστοποιηθεί ως 6× Platinum, ενώ η επιτυχία του εξαπλώθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο.
Όμως τα νούμερα δεν εξηγούν από μόνα τους τη σημασία του.
Το Toxicity ήταν ένας δίσκος που μπορούσε να ακουστεί από metalheads, alternative rock fans, ακροατές του nu metal αλλά και ανθρώπους που δεν είχαν ιδιαίτερη σχέση με το metal.
Και αυτό ήταν το μεγάλο του πλεονέκτημα.
25 χρόνια μετά, παραμένει παράξενα επίκαιρο
Ένα από τα εντυπωσιακότερα στοιχεία του Toxicity είναι ότι δεν ακούγεται σαν «μουσική μιας άλλης εποχής».
Παρότι κυκλοφόρησε το 2001, η επιθετικότητα απέναντι στην κοινωνική αποξένωση, την εξουσία, την κατανάλωση, τον εθισμό και τον παραλογισμό της σύγχρονης ζωής παραμένει εξαιρετικά οικεία.
Ίσως επειδή οι System of a Down δεν προσπάθησαν ποτέ να δημιουργήσουν έναν απλώς «μοντέρνο» metal δίσκο.
Έφτιαξαν έναν δίσκο που μιλούσε για τον κόσμο όπως τον έβλεπαν.
Και τώρα έρχεται η 25th Anniversary Edition
Η επέτειος των 25 χρόνων δεν περνά απαρατήρητη.
Η ίδια η μπάντα έχει ανακοινώσει 25th Anniversary Edition του Toxicity, με νέο artwork και ανανεωμένο booklet 24 σελίδων. Η νέα έκδοση διορθώνει επίσης την ονομασία του κρυφού τελευταίου κομματιού, το οποίο για χρόνια εμφανιζόταν ως “Arto” και πλέον αναφέρεται ως “Der Voghormia”.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και το “Johnny”, ένα σπάνιο κομμάτι που είχε εμφανιστεί ως bonus track σε περιορισμένες εκδόσεις του 2001. Στην επετειακή έκδοση θα κυκλοφορήσει σε ξεχωριστό 7-inch single.
Η κυκλοφορία των επετειακών εκδόσεων έχει προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο του 2026.
Ένας δίσκος που δεν χρειάζεται νοσταλγία
Υπάρχουν albums που τα θυμόμαστε επειδή μας συνδέουν με μια συγκεκριμένη εποχή.
Και υπάρχουν albums που, όταν τα ακούμε ξανά μετά από 20 ή 25 χρόνια, καταλαβαίνουμε γιατί άντεξαν.
Το Toxicity ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Το “Prison Song”, το “Needles”, το “Deer Dance”, το “Chop Suey!”, το “Forest”, το “ATWA”, το “Toxicity”, το “Psycho” και το “Aerials” δεν αποτελούν απλώς μια συλλογή τραγουδιών. Είναι ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς ήχους της rock μουσικής των αρχών του 21ου αιώνα.
25 χρόνια μετά, το Toxicity παραμένει το ίδιο αλλόκοτο, επιθετικό, μελωδικό και απρόβλεπτο. Και ίσως αυτός είναι ο λόγος που εξακολουθεί να ακούγεται τόσο φρέσκο.
Toxicity — Tracklist
- Prison Song
- Needles
- Deer Dance
- Jet Pilot
- X
- Chop Suey!
- Bounce
- Forest
- ATWA
- Science
- Shimmy
- Toxicity
- Psycho
- Aerials
- Der Voghormia
Η επίσημη επετειακή έκδοση αναφέρει πλέον το “Der Voghormia” ως το κρυφό closing track του άλμπουμ.